1. Skip to Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer

Zbiór, suszenie i przechowywanie ziół

 

Działanie lecznicze ziół zależy od występujących w nich substancji czynnych. Zawartość tych substancji uzależniona jest od Zbiór, suszenie i przechowywanie ziółsposobu zbioru, suszenia i przechowywania ziół, przy tym jest on różna w zależności od pór roku, a nawet od pory dnia. Rośliny olejkowe np., mają największą zawartość olejków w godzinach od 10 do 15, Z tych więc względów trzeba przestrzegać zasad zbioru i przygotowania surowca.

Przede wszystkim zbierający powinien dokładnie zapoznać się ze szczegółowym opisem botanicznym zbieranych ziół, aby móc je odróżnić i poznać te części rośliny, które mają znaczenie terapeutyczne i które będą zbierane jako surowiec do użytku leczniczego, a także odszukać specjalne zalecenia dotyczące zbioru, suszenia czy przechowywania.

Zbiorem i obróbką ziół może się zajmować tylko człowiek zdrowy; choroby zakaźne mogłyby być przeniesione za pośrednictwem surowca na osobę leczącą się. Należy też przestrzegać warunków bezwzględniej czystości. Są to przecież surowce, z których przyrządza się leki dla ludzi chorych.

Zioła zbiera się w dni pogodne, bezdeszczowe, po obeschnięciu rannej rosy lub przed rosą wieczorną. Rośliny zbierane w dni dżdżyste lub mokre od rosy szybko gniją, czernieją i bardzo trudno schną.


Korzeń (Radix ) i kłącze (Rhizoma) zbiera się późną jesienią ( po obumarciu części zielonych ), jednak najczęściej wczesną wiosną, jeszcze przed wypuszczeniem przez roślinę liści, kiedy nagromadzone są w nich składniki o dużej wartości leczniczej.

Po wykopaniu należy surowiec dokładnie oczyścić z ziemi i drobnych korzeni, opłukać, niekiedy okorować lub pokroić do suszenia na mniejsze części.

Kora ( Cortex) powinna być zbierana z roślin dwuletnich, wczesną wiosną, z gałęzi ściętych. Zbieranie wprost z drzewa powoduje ich gnicie lub próchnienie, w rezultacie czego roślina ginie.

Korę należy naciąć w poprzek i wzdłuż; po odłamaniu ma wygląd niepełnych rurek.

Kwiat ( Flos) Tą nazwą określany jest w zielarstwie surowiec składający się z pojedynczych kwiatów lub całych skupisk, tak zwanych kwiatostanów (Inflorescentia), albo też z samych koron kwiatowych, wyskubanych z kielicha . Kwiaty zbiera się w pełni rozkwitu ( nigdy przekwitłe), gdy osiągają naturalne zabarwienie i normalną wielkość, przez cały okres kwitnienia. Kwiaty ujmujemy każdy osobno (palcami, wielkim i wskazującym), przechylamy i szybko pociągamy ku górze; kwiatostany – baldachy odcina się nożykami lub sekatorem. Kwiaty z drzew lub wysokich krzewów obrywamy często z obciętych uprzednio gałązek lub dużych gałęzi. Gdy surowcem zielarskim są same płatki kwiatowe, wówczas delikatnie je wyskubujemy i zsypujemy do koszyków.

Liść ( Folium). Do zbierania nadają się tylko liście żywozielone ( nie zżółkłe i nie stare), zdrowe bez uszkodzeń i plam ( spowodowanych najczęściej przez pasożyty), gdy są już dobrze rozwinięte ( z wyjątkiem liści brzozy, które zbiera się świeżo rozwinięte, pokryte żywicą ), z ogonkami lub bez. Nie należy obrywać z roślin wszystkich liści, lecz najwyżej jedną trzecią , gdyż zbyt osłabiona – zginęłaby. Niekiedy możemy liście kosić, jeśli występują masowo w miejscu zbioru. Liście borówki brusznicy osmykujemy ze ściętych, wysuszonych pędów. Najlepszą porą zbioru liści jest czas przed zakwitnięciem rośliny..

Ziele (Herba). Jest to nadziemna część rośliny. Zbiera się je prawie zawsze w okresie pełnego kwitnienia ( wyjątek stanowi skrzyp), wybierając część górną, zieloną. Przy zbiorze całego ziela musimy zwracać uwagę, aby nie było ono zanieczyszczone chwastami, a zwłaszcza powojem. Rośliny o cienkich łodygach ucinamy tuż nad ziemią, z tych zaś które mają łodygi grube, ścina się tylko wierzchołki. Nie należy ziela zrywać ręką, gdyż w ten sposób często wyrywa się korzeń.

Owoc ( Fructus) i nasienie (Semen). Owoce zbieramy dojrzałe lub niedojrzałe, nigdy w stanie przejrzałym. Najlepszym okresem jest początek dojrzewania. Owoce mięsiste, np., berberysu lub borówki czarnej, zbiera się w dni suche i słoneczne ( nie gniją i nie pleśnieją), natomiast owoce suche ( popularnie nazywane nasionami), np., kminku, kopru i kolendry, zbieramy, na odwrót, w dni pochmurne i przed obeschnięciem rosy, ponieważ wówczas nie osypują się. Zazwyczaj ścinamy całe ziele lub wierzchołek, wiążemy w snopki i po wysuszeniu młócimy na podłożonych plandekach.


 

Jakość surowca j jego wartości lecznicze zależą w dużym stopniu od sposobu suszenia, który ma zasadniczy wpływ na zawartość ciał czynnych. Jest ogólną zasadą, aby suszyć zioła w cieniu, jak najkrócej i jak najszybciej po zbiorze.

Suszenie może odbywać się w dwojaki sposób; naturalny – na powietrzu i w ogrzewanych suszarniach. Zasadniczym czynnikiem wpływającym na suszenie surowca w warunkach naturalnych jest powietrze, które ma zdolność pochłaniania wilgoci, przy czym duże znaczenie ma szybkość jego przepływania. Drugim ważnym czynnikiem jest temperatura. Im cieplej jest w miejscu suszenia, tym szybciej powietrze nasyca się parą wodną. Tak więc przy suszeniu ziół w warunkach naturalnych musimy pamiętać o odpowiedniej temperaturze pomieszczenia i o szybkim przepływie powietrza.

Przed suszenie pomieszczenie powinno być starannie oczyszczone. Zioła rozkłada się cienka, warstwą na czystych sitach, matach, papierach lub płótnie. Nie wolno kłaść ziół bezpośrednio na podłodze lub na ziemi. Niektóre zioła (np. baldachy bzu czarnego, ziele dziurawca) można rozwieszać na sznurkach; korzenie nanizać na nitki lub sznurki. Niektóre surowce powinny być suszone w podwyższonej temperaturze, najczęściej przy 35 – 60 C, a rośliny zawierające substancje lotne – w temperaturze 20 -35 C najwyżej do 40 C.

Dobrze wysuszony surowiec ma naturalny kolor, tylko bardzo nieliczne zioła zmieniają barwę (malwa). Liście wysuszone kruszą się w palcach, a łodygi pękają; owoce nie powinny przy zgniataniu zlepiać się w bryłę.

Wysuszony surowiec powinien być jak najszybciej zapakowany. Jest kilka typów opakowań. Surowce łatwo pochłaniające wode i aromatyczne ( np., ziele konwalii, liść melisy, kwiat jasnoty białej) przechowuje się w szczelnych naczyniach szklanych lub metalowych. Większość ziół możne być przechowywana w opakowaniach półszczelnych ( skrzynki lub kartony wyłożone pergaminem, torby papierowe, zwykłe worki papierowe, kartony.

Zioła pakuje się ostrożnie, lekko ugniatając.

Do każdego opakowania powinna być przyczepiona etykietka z wypisana nazwą surowca i datą jego zbioru ( przechowywane ponad rok są już najczęściej bezwartościowe pod względem leczniczym).

Zioła przechowujemy w miejscach suchych, przewiewnych i z dala od źródeł silnych zapachów. Należy je zabezpieczyć przed zanieczyszczeniami przez zwierzęta i wniknięciem owadów.

 

Komentarze   

 
0 #4 Arianne 2017-02-16 04:14
Write more, thats all I have to say. Literally, it seems as though you
relied on the video to make your point. You definitely know
what youre talking about, why waste your intelligence on just posting videos to your site when you could be giving us something informative to read?


Here is my webpage Leather: http://Www.Vlol.tv/members/profile/1791865/ClydeBedggo
Cytować
 
 
0 #3 Kian 2017-02-08 14:58
At this time it seems like BlogEngine is the top blogging platform available right now.
(from what I've read) Is that what you are using on your blog?


Take a look at my web blog: Motorcycle Clothing: http://www.Pypilot.org/wiki/doku.php?id=how_you_can_emain_wa_m_on_these_cold_moto_bike_ides
Cytować
 
 
0 #2 Alejandro 2017-02-06 12:14
This website was... how do I say it? Relevant!! Finally I have found something that helped me.
Cheers!

Here is my website: Kacey: http://www.parkviewhills.ca/ru/index.php?a=stats&u=willisames1
Cytować
 
 
0 #1 Andrew 2014-12-05 07:56
Witam.Jak można skontaktować się z właścicielem serwisu? Proszę o maila
Cytować
 

Dodaj komentarz

Kod antyspamowy
Odśwież